BÀI 1:
Đồng Tháp trong ký ức
Nếu có ai hỏi tôi: “Về Đồng Tháp thì có gì vui?”, tôi sẽ chẳng ngần ngại mà trả lời rằng: Đồng Tháp không chỉ để vui, Đồng Tháp là để thương, để nhớ và để tìm về sự bình yên đã lỡ đánh rơi đâu đó giữa phố thị ồn ào.
Người ta hay nhắc đến Đồng Tháp với những đầm sen bạt ngàn, những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay hay mùa nước nổi mênh mang tôm cá. Nhưng với những người con sinh ra từ đất phèn chua như chúng tôi, và đặc biệt là với Làng Mướp, Đồng Tháp còn là hình ảnh của những giàn mướp hoa vàng rực rỡ trước sân nhà – một biểu tượng bình dị nhưng bền bỉ, gói ghém cả linh hồn của đất và người nơi đây.
Hôm nay, hãy pha một ấm trà sen, ngồi xuống đây để tôi kể bạn nghe về quê hương tôi, và về lý do tại sao những sợi xơ mướp thô mộc lại trở thành “trái tim” của thương hiệu Làng Mướp.
khắc nghiệt nuôi dưỡng dịu dàng
Người xưa có câu: “Muỗi kêu như sáo thổi, đỉa lội tựa bánh canh”. Đồng Tháp Mười ngày xưa hoang sơ và khắc nghiệt lắm. Đất nhiễm phèn, nước ngập quanh năm. Nhưng lạ thay, chính cái khó khăn ấy của thiên nhiên lại hun đúc nên một hệ sinh thái trù phú đến ngỡ ngàng.
Thiên nhiên ở đây hào sảng nhưng cũng rất công bằng. Mùa nước nổi về mang theo phù sa bồi đắp, rửa trôi phèn chua, mang tôm cá về đầy đồng. Mùa nước rút để lại lớp đất màu mỡ cho cây trái tốt tươi. Cây sen, cây súng, và cả cây mướp hương cũng lớn lên từ sự luân chuyển nhịp nhàng ấy của đất trời.
Chúng tôi tin rằng, những sản vật lớn lên từ đất Đồng Tháp đều mang trong mình một nguồn năng lượng chữa lành đặc biệt. Củ sen ngâm mình trong bùn đen để nở ra đóa hoa tinh khiết. Dây mướp bám chặt vào đất khô cằn để chắt chiu nhựa sống, dồn hết tinh túy vào trái.
Đó là lý do tại sao xơ mướp ở vùng đất này lại có sớ dày, dai và bền hơn hẳn những nơi khác. Nó được tôi luyện từ nắng gió, từ đất phèn, để rồi trở thành một vật liệu thân thiện, sẵn sàng phục vụ con người một cách tận tụy nhất.
Hào sảng chân chất như đất
Nói về đất mà không kể về người thì thật là thiếu sót. Người miền Tây nói chung và người Đồng Tháp nói riêng, cái tính cách nó “lộ” ra ngay từ nụ cười.
Chúng tôi sống đơn giản lắm. Nhà không cần cổng cao tường kín, hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau. Khách đến nhà là đãi món ngon nhất, có con cá lóc nướng trui, có bát canh chua bông điên điển, và nhất định là phải có nụ cười hào sảng: “Ăn đi bây, về đây là người nhà hết!”.
Cái tình ấy, cái sự chân thật ấy đã thấm sâu vào tư duy làm nghề của Làng Mướp.
Khi bắt tay vào làm những sản phẩm từ xơ mướp, chúng tôi luôn tự nhủ: “Làm cho khách dùng cũng như làm cho tía má mình dùng”.
- Không dùng hóa chất tẩy trắng độc hại để làm đẹp mã sản phẩm, vì người Đồng Tháp không biết nói dối. Xơ mướp của Làng Mướp luôn giữ màu ngà tự nhiên hoặc màu vàng nhạt của nắng.
- Tỉ mỉ trong từng đường kim mũi chỉ, vì đó là sự tôn trọng dành cho người sử dụng.
- Giá cả phải chăng, đúng với giá trị thực, không “hét giá”, vì chúng tôi muốn ai cũng có thể sống xanh.
Về Đồng Tháp, bạn sẽ thấy người nông dân nâng niu từng trái mướp trên giàn như chăm con mọn. Bởi họ hiểu, đó không chỉ là nông sản, đó là niềm tự hào của quê hương gửi đi muôn phương.
Mướp kết nối
Có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao giữa muôn vàn loài cây, chúng tôi lại chọn gắn bó với cây mướp?
Ký ức tuổi thơ của những đứa trẻ quê tôi luôn gắn liền với giàn mướp sau hè. Đó là những buổi trưa hè trốn ngủ, ra nằm dưới bóng mát của giàn mướp, nghe tiếng ong vo ve đi tìm mật hoa vàng rực. Đó là những bữa cơm chiều đạm bạc với bát canh mướp nấu tép đồng ngọt lịm tim. Và đó là hình ảnh bà nội, bà ngoại dùng những miếng xơ mướp khô, đập dập để rửa chén bát, hay dùng để kỳ cọ tay chân cho sạch phèn sau những buổi làm đồng.
Cây mướp, với chúng tôi, là “Cây biết ơn”. Khi còn non, nó hiến dâng trái ngọt cho bữa ăn. Khi về già, thân xác khô đi, nó để lại bộ xơ vững chãi giúp con người làm sạch, làm đẹp. Đến khi nát nhàu, nó lại trở về với đất, làm phân bón nuôi cây đời sau. Một vòng đời trọn vẹn, không để lại chút rác thải nào cho môi trường.
Làng Mướp ra đời từ chính niềm cảm hứng ấy. Chúng tôi không chỉ bán một miếng bông tắm hay một đôi dép. Chúng tôi muốn kể lại câu chuyện về sự tái sinh. Chúng tôi muốn mang cái hồn quê mộc mạc ấy vào phố thị, để mỗi sáng thức dậy, khi bạn cầm miếng xơ mướp rửa mặt, bạn thấy mình như đang chạm vào thiên nhiên, chạm vào một miền ký ức trong trẻo và lành lặn.
4. Từ Đồng Tháp đến Làng Mướp – Hành trình “Xanh hóa” lối sống hiện đại
Đồng Tháp đang thay da đổi thịt từng ngày, nhưng những giá trị cốt lõi thì vẫn vẹn nguyên. Làng Mướp tự hào là một mảnh ghép nhỏ trong bức tranh to lớn ấy.
Chúng tôi kết hợp sự khéo léo của những nghệ nhân làng nghề thủ công với tư duy thẩm mỹ hiện đại. Xơ mướp không còn chỉ là miếng rửa chén thô sơ ngày xưa. Qua bàn tay của Làng Mướp, nó biến hóa thành:
- Những đôi dép mang trong nhà êm ái, massage huyệt đạo.
- Những miếng bông tắm thiết kế tiện dụng, giúp tẩy tế bào chết và lưu thông máu huyết.
- Những chậu trồng cây, miếng lót ly, đồ trang trí đậm chất nghệ thuật (Decor).
Sản phẩm của Làng Mướp mang theo:
- Hương của nắng: Vì xơ được phơi khô tự nhiên dưới cái nắng giòn tan của miền Tây.
- Vị của nước: Vì được làm sạch bằng nguồn nước ngọt lành của dòng Mekong.
- Tình của người: Vì được may đo, cắt gọt bằng cả trái tim của những người thợ lành nghề.
Khi bạn chọn một sản phẩm từ Làng Mướp, bạn không chỉ đang ủng hộ lối sống xanh (Zero Waste), giảm thiểu rác thải nhựa, mà bạn còn đang góp phần giữ gìn làng nghề truyền thống, tạo sinh kế cho bà con nông dân Đồng Tháp quê tôi.
Mời bạn về thăm quê tôi
Bài viết này có lẽ hơi dài, nhưng tình yêu dành cho Đồng Tháp thì kể mãi chẳng hết.
Nếu có dịp, mời bạn ghé thăm Đồng Tháp một lần. Để đi giữa những con đường rợp mát bóng tràm, để nghe câu hò Đồng Tháp ngọt lịm, và để ghé thăm “đại bản doanh” của Làng Mướp.
Còn nếu chưa thể đi ngay, hãy để Làng Mướp gửi chút gió, chút nắng và chút tình quê đến ngôi nhà của bạn qua những sản phẩm nhỏ xinh.
Đồng Tháp – Đất lành, người hiền và những sợi xơ mướp gói trọn yêu thương. Cảm ơn bạn đã lắng nghe câu chuyện của chúng tôi.
